تنگه هرمز در کانون رویارویی ایران و آمریکا

تنگه هرمز در کانون رویارویی ایران و آمریکا

تنگه هرمز در کانون رویارویی ایران و آمریکا

کابینت سقف کناف کفسابی کفسابی

موزه خلیج فارس

ژئوپلتیک خلیج فارس

اسناد خلیج فارس

نقشه های خلیج فارس

برگزیده هفته

رویدادهای خلیج فارس

آمار سایت


بازدید روز

۱۲۴۱

بازدید دیروز

۳۰۸۱

بازدید ماه

۱۲۴۱

بازدید کل

۳۷۹۳۴۸۵

افراد آنلاین

۵۶۴

 

تنگه هرمز در کانون رویارویی ایران و آمریکا


نويسنده : سرلشگر بازنشسته حسام سویلم ( مرکز مطالعات استراتژیک الاهرام مصر)
مترجم : ميرکريمی

دانلود کامل پژوهش

مقدمه مترجم
در زمانی که سخن از سناریوهای نظامی علیه ایران در برخی از محافل جهان مطرح می شود ، تحلیلگران با یادآوری قضیه نفت، به این نکته متذکر می شوند که این ماده ارزشمند مانعی در برابر آمریکا برای وارد شدن به عرصه جنگي ديگر در منطقه است. زیرا ایران با حاکمیت بر تنگه هرمز، این قدرت را دارد که صادرات این ماده ارزشمند را با مشکل جدي مواجه کند. چراکه بیش از نیمی از نفت تولیدی خاورمیانه از این تنگه می گذرد و این بدین معنی است که بسته شدن چنين تنگه اي قیمت پر نوسان نفت در بازار جهاني را پرنوسان تر خواهد کرد. پس باید از نفت به عنوان وسیله ای یاد کرد که ممکن است مانع از هجوم نظامی به ایران شود.


تحليل زير با عنوان (تنگه هرمز در کانون رویارویی ایران و آمریکا) نوشته اي است از حسام سویلم، نويسنده عرب، که در پايگاه اينترنتي مرکز مطالعات استراتژيک الاهرام منتشر شده است. نويسنده در اين مقاله تلاش کرده است چنين القاء کند که عملي شدن تهديد ايران مبني بر مسدود کردن تنگه هرمز باتوجه به اهميت بسيار بالاي اين تنگه، مشکلاتي را براي تمامي منطقه در پي خواهد داشت. وي با توجه به اينکه خود يک افسر عاليرتبه بازنشسته است، به تحليل خود هويتي نظامي داده است. در نتيجه بيش از آنکه به اهميت تنگه هرمز از نظر اقتصادي بپردازد به اهميت آن از نظر ژئوپلتيکي توجه کرده است و با اشاره اي گذرا به نقش آن در اقتصاد جهان بارديگر به بيان پيامدهاي نظامي مسدود شدن تنگه هرمز روي آورده است. در هرحال اين تحليل مي تواند نوع نگاه برخي از مراکز مطالعاتي منطقه و همچنين رويکرد برخي از تحليلگران منطقه اي را به مناسبات ايران و غرب در پرونده هسته اي، آشکارتر کند.

اهمیت استراتژیک تنگه هرمز
موقعيت ژئواستراتژیکي خاورميانه سبب شد اين منطقه از جهان از دير باز اهميت فوق العاده اي داشته باشد، خاورمیانه از طریق دریای عمان و اقیانوس هند، پل اتصال آسیای مرکزی به آسیای غربی است و از طریق دریای سرخ به آفریقا متصل می شود. امروزه عامل ديگري بر اين اهميت افزوده است و آن وجود اقيانوس بي حد و مرز نفتي در اين منطقه از جهان است. ذخايري که 730 ميليارد بشکه برآورد مي شود. به اين ويژگيها بايد ويژگي ديگري نيز افزوده شود و آن وجود تنگه هرمز در خاورميانه است. تنگه اي که درِ ورود نفتهاي صادراتي به کشورهاي مصرف کننده به وي‍‍‍ژه کشورهاي صنعتي به شمار مي آيد. اين تنگه روزانه محل انتقال بيش از 17 ميليون بشکه نفت به بازار جهاني است.
از نظر ژئوپلتيکي نيز تنگه هرمز اهميت به سزايي دارد.

زيرا اين تنگه خليج ( فارس ) و درياي عمان را به هم ربط مي دهد. بدين سبب در فهرست کانالهاي مهمي است که دو درياي آزاد را به هم متصل مي کند. دو دريايي که در حاشيه آنها کشورهاي عربي و ايران قرار دارند. در نتيجه تنگه هرمز از نظر حقوقي در رديف تنگه هاي بين المللي است.روزانه 20 تا 30 نفتکش از تنگه هرمز مي گذرند. اين يعني بيش از 40 درصد نفت جهان از اين تنگه عبور مي کند.


تنگه هرمز بين ايران در شمال و شمال غربي و عمان در جنوب قرار گرفته است، در فاصله بين ساحل شمالی و جنوبی ، جزيره های بزرگ و کوچکی وجود دارد که هفت جزيره آن متعلق به ايران است و چند جزيره صخره ای تحت حاکميت دولت عمان است.
نيروهاي نظامي ايران، از جانب شمال، از طريق پايگاه نيروي دريايي در بندرعباس، از ناحيه جنوب غربي از طريق جزاير ابوموسي، تنب بزرگ و تنب کوچک، بر اين تنگه اشراف دارند و به نوعي حرکت کشتي ها کاملا زير نظر آنان است.


در زمان جنگ هشت ساله عراق با ايران، مسئولان ايراني بارها تهديد کردند که اين تنگه را به روي حمل ونقلهاي بين المللي مي بندند. اين تهديدها سبب شده بود، براي مدت زماني مبحث جنگ نفتکشها مطرح شود. در چنين شرايطي نفتکشهاي کويتي مجبور بودند با حمايت آمريکا از اين تنگه عبور کنند. اين تهديدات در همان دوران با واکنشهاي تندي مواجه شده بود چرا که اين تنگه از شريانهاي امدادهاي نفتي به کشورهاي صنعتي به شمار مي آيد و چشم پوشي کردن از اهميت آن به سادگي ميسر نيست. اوج اين واکنشها زماني بود که هاشمي رفسنجاني رسما اعلام کرد، ايران نيازي به اين تنگه ندارد و اگر شرايط پيچيده شود اين تنگه را خواهيم بست.


امروز و با پيش کشيده شدن بحث داغ پرونده هسته اي ايران به همراه مشکلات آمريکا در عراق، صدور دو قطعنامه تحريم عليه ايران در شوراي امنيت و فراهم آمدن زمينه براي صدور سومين قطعنامه و احتمال گردن ننهادن ايران به شرط توقف غني سازي اورانيوم، آمريکا بهانه لازم براي هجوم به ايران را بدست خواهد آورد. اما اين هجوم بارديگر، مبحث تنگه هرمز را در محافل مختلف مطرح خواهد کرد. زيرا اين تنگه اهرم مناسبي در دست ايران است که مي تواند در مانورهاي سياسي، نفتي و استراتژيکي به کار آيد.

طرح ايران براي کنترل تنگه هرمز
در گزارش سرويسهاي اطلاعاتي غرب از طرح ايران براي تسلط کامل بر تنگه هرمز و بستن زودهنگام آن در صورت بروز جنگ با آمريکا سخن به ميان آمده است. اين طرح با توجه به اينکه ايران در ساحل شرقي خليج (فارس) 700 پايگاه مختلف از جمله بنادر، لنگرگاهها، جزاير و ... در اختيار دارد امري شدني است. زيرا اين کشور مي تواند درصورت بروز جنگ، با استقرار موشک در اين مناطق يا تجهيز قايقهاي تندرو به مواد انفجاري و همچنين مين گذاري در آبراهها، خواسته خود را عملي سازد. ايران براي عملي کردن نقشه خود وسايل مورد نياز را نيز در اختيار دارد.

ادامه در دانلود...